مدرس حوزه سواد رسانه‌ای و کارشناس مسائل سیاسی:

رزمایش «جانفدا» بازتاب پیوند هویت ملی است

مدرس حوزه سواد رسانه‌ای و کارشناس مسائل سیاسی گفت: جانفدا بودن تنها به اعلام آمادگی محدود نمی‌شود، بلکه در عمل مسئولانه، تخصص، تعهد اجتماعی و کمک به حل مسائل کشور نیز معنا پیدا می‌کند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سیفار»،

شهرام محمدی، در گفتگو با  خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، با اشاره به ابعاد تاریخی، اجتماعی و راهبردی رزمایش «جانفدا» اظهار داشت: این پدیده را نمی‌توان صرفاً یک پویش تبلیغاتی یا رزمایش نمادین دانست، بلکه برای تحلیل دقیق آن باید به لایه‌های عمیق‌تری همچون حافظه تاریخی ایرانیان، هویت ملی، مشارکت اجتماعی و الزامات امنیتی کشور توجه کرد.

وی با بیان اینکه مفهوم فداکاری برای وطن در حافظه تاریخی ایرانیان ریشه دارد، افزود: تاریخ ایران سرشار از نمونه‌هایی است که در آن‌ها دفاع از سرزمین و حفظ استقلال، با ایستادگی و مشارکت مردم پیوند خورده است. تجربه جنگ تحمیلی هشت‌ساله نیز از این منظر اهمیت دارد؛ دوره‌ای که دفاع از تمامیت ارضی کشور به یکی از محورهای اصلی همبستگی ملی تبدیل شد.

این کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: رزمایش جانفدا را می‌توان در امتداد گفتمان مشارکت عمومی در دفاع از کشور تحلیل کرد؛ گفتمانی که در ادبیات انقلاب اسلامی با مفاهیمی مانند دفاع همه‌جانبه و حضور مردم در صحنه شکل گرفته است. با این حال، فهم ابعاد این پدیده مستلزم بررسی انگیزه‌های متنوع مشارکت‌کنندگان و نحوه تبدیل اعلام آمادگی به مشارکت مسئولانه و سازمان‌یافته است.

محمدی با اشاره به ابعاد اجتماعی این پویش تصریح کرد: یکی از نکات قابل‌توجه در تحلیل مشارکت ملی، تفکیک میان مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم از تعلق آنان به سرزمین و هویت ملی است. نارضایتی از برخی مسائل معیشتی لزوماً به معنای کاهش احساس تعلق به ایران نیست و برای ارزیابی دقیق این موضوع باید به انگیزه‌های افراد، گستره مشارکت و شواهد میدانی توجه کرد.

وی در ادامه به نقش سازماندهی در تبدیل مشارکت نمادین به اقدام عملی اشاره کرد و گفت: هر پویش اجتماعی برای دستیابی به آثار پایدار، به برنامه‌ریزی، آموزش و تعریف مسئولیت‌های روشن نیاز دارد. در حوزه آمادگی عمومی نیز آموزش‌های امدادی، کمک‌های اولیه، مدیریت بحران و افزایش آگاهی شهروندان می‌تواند در ارتقای تاب‌آوری جامعه مؤثر باشد. البته درباره آمار گردان‌ها، دوره‌های آموزشی و تعداد شرکت‌کنندگان در رزمایش‌ها، باید به اطلاعات رسمی و قابل راستی‌آزمایی استناد کرد.

مدرس حوزه سواد رسانه‌ای با تأکید بر اهمیت بُعد رسانه‌ای جانفدا بیان کرد: در شرایطی که جنگ روایت‌ها و انتشار اطلاعات نادرست به بخشی از منازعات معاصر تبدیل شده است، سواد رسانه‌ای اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. شهروندان باید بتوانند میان خبر مستند، تحلیل کارشناسی، ادعای تأییدنشده و محتوای احساسی تمایز قائل شوند. چنین رویکردی کمک می‌کند جامعه در برابر شایعات و اطلاعات گمراه‌کننده آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد.

محمدی افزود: از منظر نظریه‌های بازدارندگی، قدرت کشورها فقط به تجهیزات نظامی محدود نیست و مؤلفه‌هایی مانند انسجام اجتماعی، آمادگی عمومی، اعتماد اجتماعی و توان مدیریت بحران نیز در محاسبات امنیتی اهمیت دارند. مشارکت شهروندان در برنامه‌های آمادگی دفاعی، در صورت برخورداری از سازماندهی مناسب و چارچوب‌های مسئولانه، می‌تواند بخشی از ظرفیت تاب‌آوری ملی باشد؛ هرچند ارزیابی میزان اثرگذاری آن به شواهد و بررسی‌های دقیق نیاز دارد.

وی با اشاره به پیام‌های داخلی این پویش خاطرنشان کرد: دفاع از ایران و علاقه به سرزمین، الزاماً به معنای تأیید همه سیاست‌ها و عملکردهای مسئولان نیست. تعلق ملی می‌تواند در کنار مطالبه‌گری مدنی، نقد عملکردها و درخواست پاسخگویی قرار گیرد. اتفاقاً مشارکت اجتماعی پایدار زمانی تقویت می‌شود که مردم علاوه بر احساس مسئولیت در قبال کشور، آثار این مسئولیت‌پذیری را در بهبود خدمات عمومی و افزایش کارآمدی نهادها مشاهده کنند.

این کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه مفهوم فداکاری برای وطن می‌تواند فراتر از میدان نظامی تعریف شود، گفت: تلاش در عرصه‌های علم و فناوری، تولید، اقتصاد، حفظ منابع انرژی، امدادرسانی و خدمت به مردم نیز می‌تواند در چارچوب مسئولیت‌پذیری ملی مورد توجه قرار گیرد. در این نگاه، جانفدا بودن تنها به اعلام آمادگی محدود نمی‌شود، بلکه در عمل مسئولانه، تخصص، تعهد اجتماعی و کمک به حل مسائل کشور نیز معنا پیدا می‌کند.

محمدی در پایان تأکید کرد: پویش جان‌فدا را باید از منظر پیوند میان هویت ملی، مشارکت مردمی، آمادگی دفاعی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی بررسی کرد. در کنار توجه به ظرفیت‌های همبستگی ملی، نباید از ضرورت شفافیت، پاسخگویی و سنجش واقعی نتایج غافل شد؛ چراکه تقویت سرمایه اجتماعی، هم به مشارکت مردم وابسته است و هم به عملکرد نهادهایی که مسئولیت خدمت‌رسانی به آنان را بر عهده دارند.

رزمایش مردمی «جان‌فدا» ساعت ۹ صبح چهارشنبه ۲۲ مهرماه در میدان ارتش اردبیل برگزار می‌شود.

انتهای خبر/ خ