یادداشت؛

عقلانیت دیجیتال و حکمرانی مسئولانه

فضای مجازی دیگر صرفاً ابزار ارتباط نیست؛ میدان اثرگذاری عمیق بر ذهن، هویت و تصمیم جامعه است. غفلت از عقلانیت دیجیتال، هزینه‌های سنگینی می‌آفریند؛ از آسیب‌های فردی تا بحران‌های اجتماعی که امروز، بی‌صدا اما فراگیر در حال شکل‌گیری‌اند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سیفار» به نقل از «سبلان ما»،  سمیه شاهی در یادداشتی نوشت: در جهانی که فناوری با شتابی بی‌سابقه در حال بازتعریف مناسبات انسانی، اجتماعی و سیاسی است، دیگر صرفِ «سواد رسانه‌ای» پاسخگوی چالش‌های عصر دیجیتال نیست. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، عقلانیت دیجیتال است؛ نگاهی عمیق، مسئولانه و چندبعدی به زیست انسان در فضای مجازی.

تحولات جهانی نشان می‌دهد دولت‌ها از رویکرد صرفاً دسترسی‌محور به سمت حکمرانی فعال دیجیتال حرکت کرده‌اند. محدودسازی سنی کاربران، الزام احراز هویت، افزایش مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها و حتی جریمه و تهدید به مسدودسازی در صورت تخلف، همگی نشانه‌هایی از این تغییر پارادایم هستند. کشورهایی مانند استرالیا و اتحادیه اروپا، با درک پیامدهای روانی و اجتماعی فضای مجازی، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری را در پیش گرفته‌اند.

دلیل این تغییر مسیر روشن است؛ افزایش افسردگی و اضطراب در نوجوانان، اختلال تمرکز، رشد پدیده‌هایی مانند قلدری آنلاین، خودآزاری و اعتیاد دیجیتال، زنگ خطری جدی برای آینده نسل‌هاست. فضای مجازی اگرچه فرصت‌ساز است، اما بدون مدیریت و عقلانیت، می‌تواند به تهدیدی خاموش تبدیل شود.

برای ایران نیز پیام این تحولات جهانی شفاف است: نه رهاسازی مطلق و نه انسداد کورکورانه. آنچه نیاز داریم، سیاست‌گذاری هوشمندانه، شفاف و مبتنی بر گفت‌وگو با جامعه است. الزام پلتفرم‌ها به پاسخگویی، توسعه خدمات بومی امن برای کودکان، آموزش مستمر خانواده‌ها و تعریف «سن دیجیتال» می‌تواند گام‌هایی عملی در این مسیر باشد.

در نهایت باید پذیرفت که سواد رسانه‌ای، شرط لازم است اما کافی نیست. آینده‌ای امن در فضای مجازی، تنها با ترکیب آگاهی، عقلانیت دیجیتال و حکمرانی مسئولانه رقم خواهد خورد. جامعه‌ای که به این بلوغ برسد، کمتر فریب می‌خورد و هوشمندانه‌تر انتخاب می‌کند.

انتهای خبر/ خ