با این حال و به دلیل تاکید مقامات ارشد کشور مبنی بر عدم مذاکره در شرایطی که طرف مقابل به دنبال تحمیل دیدگاه‌های خود و از بین بردن مفهوم «مذاکره» - به معنای تبادل گفت‌و‌گو برای رسیدن به یک نتیجه‌ی مشترک و قابل قبول برای طرفین – است، این فرآیند به نتیجه نرسید و کاخ سفید به نتیجه‌ی مطلوب خود نرسید. حتی اصرار برخی از مسئولان کشور در حوزه‌ی دیپلماسی برای پیگیری این ارتباط از طریق کانال ویتکاف هم با مخالفت مقامات ارشد کشور رو‌به‌رو شد و این کانال رسما به تاریخ پیوست.

از سوی دیگر و در ادبیات آکادمیک روابط بین‌الملل، آن چیزی که جلوی وقوع جنگ را می‌گیرد، «آمادگی برای جنگ» است؛ یعنی برخلاف روایت عمومی در فضای سیاسی داخل کشور که «دیپلماسی» را مسیر جلوگیری از وقوع جنگ معرفی می‌کند، این «میدان» است که پیشرو در تحقق صلح است.

در همین راستا و با بررسی اخبار روز‌های اخیر در زمینه‌ی تنش میان ایالات‌متحده و ایران، مشخص شد آن چیزی که فعلا رئیس‌جمهور آمریکا را از اقدام نظامی - حتی به صورت محدود - علیه ایران منصرف کرده، اعلام رسمی تهران مبنی بر مقابله‌ی واقعی و حتی پیش‌دستانه با آن بود‌ه است. در بیانیه‌ی شورایعالی دفاع به صورت شفاف بیان شده بود که نه تنها «هر اقدام» بلکه هرگونه «تلاش برای اقدام» را هم با پاسخ مستقیم نظامی و میدانی ایران رو‌به‌رو خواهد شد. همین رویکرد صحیح و منطبق بر علم روابط بین‌الملل بود که زمینه را برای تغییر فاز دونالد ترامپ علیه کشورمان فراهم کرد و فرآیندی که خبر از یک جنگ قطعی در منطقه را می‌داد، در لحظه تعلیق کرد.

اما این دستاورد را نباید «دائمی» و «قطعی» ارزیابی کرد. در واقع هرگونه کوتاهی در ادامه‌ی این راهبرد درست که منجر به ایجاد بازدارندگی برای کشورمان شده، می‌تواند مجددا انگیزه‌های طرف غربی برای تهاجم به منافع ملی ایران را شعله‌ور کند. باید تاکید کرد که هر اقدامی که منجر به شُل شدنِ راهبردِ «دست به ماشه علیه منافع آمریکا در منطقه» شود، کمک به شکل‌گیری جنگ دوم علیه ایران خواهد بود. در این زمینه، هشیاری کامل دستگاه دیپلماسی به منظور دوری از تله‌هایی مانند مذاکرات جدید هسته‌ای را نیز باید یادآوری کرد. "جنگ" همچنان باید با «آمادگی برای جنگ» پاسخ داده شود.

*استاد روابط‌ بین‌الملل