بازارهای محلی؛ حلقه اتصال تولید تا مصرف

طرح «۱۰۰۰ میدان، ۱۰۰۰ بازار» این روزها فراتر از یک نمایشگاه فروش، به فرصتی برای کوتاه‌تر شدن فاصله تولید تا مصرف تبدیل شده است؛ بازاری برای نفس کشیدن تولیدکنندگان خرد که سال‌ها با مشکل فروش و حضور واسطه‌ها روبه‌رو بوده‌اند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سیفار» به نقل از «سبلان ما»، نمایشگاه‌های عرضه محصولات مشاغل خانگی در قالب طرح ملی «۱۰۰۰ میدان، ۱۰۰۰ بازار» این روزها تنها یک رویداد فروش نیستند؛ بلکه به‌عنوان حلقه‌ای مهم در تکمیل زنجیره تولید تا مصرف و ایجاد بازار مستقیم برای تولیدکنندگان خرد موردتوجه قرار گرفته‌اند؛ حلقه‌ای که می‌تواند بخشی از مشکلات دیرینه تولیدکنندگان در حوزه فروش، بازاریابی و توزیع را کاهش دهد.

 طبق اعلام مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان کوثر، هم‌زمان با اجرای این طرح در سراسر کشور، این نمایشگاه عرضه محصولات مشاغل خانگی روز جمعه این هفته در پارک فدک گیوی برگزار می‌شود؛ رویدادی که با هدف حمایت از تولیدکنندگان خانگی، ایجاد بازار مستقیم برای عرضه محصولات و تقویت اقتصاد محلی برنامه‌ریزی شده است.

 چالش قدیمی تولیدکنندگان؛ فروش محصول

 کارشناسان اقتصادی معتقدند یکی از چالش‌های اصلی تولید در بخش‌های کشاورزی و مشاغل خرد، ناقص بودن زنجیره تولید تا بازار است؛ موضوعی که باعث می‌شود محصول تولید شود؛ اما مسیر مطمئن و پایداری برای فروش آن وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی، سود اصلی اغلب نصیب واسطه‌ها می‌شود و تولیدکننده سهم کمتری از درآمد نهایی دریافت می‌کند.

 لعیا قدیرزاده، از فعالان حوزه آبزی‌پروری که سال‌ها در زمینه پرورش ماهی فعالیت دارد، در گفت‌وگو با خبرنگار ما اظهار کرد: هزینه‌های تولید در سال‌های اخیر به‌ویژه قیمت خوراک ماهی، حمل‌ونقل و تجهیزات به‌شدت افزایش‌یافته و ادامه فعالیت برای تولیدکنندگان سخت‌تر شده است.

 وی افزود: تولیدکننده همه سختی‌های کار را تحمل می‌کند؛ اما وقتی زمان فروش محصول می‌رسد تازه مشکلات اصلی آغاز می‌شود. گاهی برای دریافت پول محصول باید ماه‌ها پیگیری کرد و واقعاً چکمه‌های پولادین پوشید.

 قدیرزاده با اشاره به اهمیت بازارهای محلی ادامه داد: وقتی تولیدکننده بتواند محصول خود را بدون واسطه عرضه کند، هم سود بیشتری نصیب او می‌شود و هم مصرف‌کننده محصول را با قیمت مناسب‌تر و کیفیت بهتر تهیه می‌کند. استمرار چنین بازارهایی می‌تواند انگیزه تولید را افزایش دهد.

 

 بازارچه‌های محلی؛ فرصتی برای دیده‌شدن مشاغل خانگی

 در کنار تولیدکنندگان بخش کشاورزی، فعالان مشاغل خانگی نیز بر ضرورت توسعه بازارهای محلی تأکید دارند. فاطمه عباسی که در زمینه تولید محصولات خانگی و صنایع غذایی فعالیت می‌کند، گفت: بسیاری از زنان فعال در مشاغل خانگی تولیدات خوبی دارند؛ اما امکان معرفی و فروش محصولاتشان محدود است. برگزاری نمایشگاه‌ها و بازارچه‌های محلی می‌تواند به دیده‌شدن این تولیدات کمک کند.

 وی افزود: وقتی مردم مستقیماً با تولیدکننده آشنا می‌شوند، اعتماد بیشتری شکل می‌گیرد و مشتری دائمی ایجاد می‌شود. این موضوع برای پایداری کسب‌وکارهای کوچک اهمیت زیادی دارد.

تجربه یک تولیدکننده در بازارچه روستایی سولا

 در همین راستا، بازارچه‌های محلی و روستایی در برخی مناطق به نمونه‌ای موفق از اتصال مستقیم تولیدکننده و مصرف‌کننده تبدیل شده‌اند. «سمیه محمدی» یکی از تولیدکنندگان روستای سولا است که هر عصر حدود دو ساعت در بازارچه روستایی این منطقه حضور پیدا می‌کند و محصولات خانگی خود را به فروش می‌رساند.

 او درباره تجربه فعالیت در این بازارچه می‌گوید: قبلاً محصولاتم را فقط در میان آشنایان می‌فروختم؛ اما حالا مردم زیادی از روستاها و شهرهای اطراف به بازارچه می‌آیند و مشتری ثابت شده‌اند.

 وی ادامه داد: فضای بازارچه فقط محل خریدوفروش نیست؛ مردم عصرها برای گردش و دیدن محصولات محلی هم به اینجا می‌آیند. همین موضوع باعث شده فروش ما بهتر شود و تولیدکننده انگیزه بیشتری برای ادامه کار داشته باشد.

 محمدی معتقد است بازارچه‌های محلی علاوه بر جنبه اقتصادی، نقش فرهنگی و اجتماعی نیز دارند. به گفته او، در این بازارچه‌ها محصولات بومی، غذاهای محلی، صنایع‌دستی و تولیدات خانگی در معرض دید قرار می‌گیرد و همین موضوع به حفظ هویت محلی کمک می‌کند.

 وی گفت: وقتی مشتری می‌بیند محصول مستقیماً توسط تولیدکننده محلی عرضه می‌شود، با اطمینان بیشتری خرید می‌کند. حتی خیلی‌ها درباره نحوه تولید محصولات سؤال می‌پرسند و همین ارتباط مستقیم جذابیت بازارچه را بیشتر کرده است.

 اقتصاد محلی چگونه تقویت می‌شود؟

 کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند توسعه چنین بازارهایی می‌تواند به رونق اقتصاد محلی کمک کند. کاهش هزینه‌های واسطه‌گری، افزایش سهم تولیدکننده از سود فروش، ایجاد فرصت‌های شغلی کوچک و جلوگیری از مهاجرت روستاییان از جمله مزایای بازارچه‌های محلی عنوان می‌شود.

 در همین حال، آمارهای حوزه سلامت نیز نشان می‌دهد ضعف در زنجیره تولید تا مصرف گاهی به هدررفت قابل‌توجه مواد غذایی منجر می‌شود. به گفته میرزایی، کارشناس سلامت محیط دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، در سال گذشته بیش از ۱۱۱ تن مواد غذایی فاسد توسط بازرسان بهداشت محیط در استان کشف و معدوم شده است.

 وی افزود: در میان این موارد، در یک مورد ۱.۷ تن آرد و در موردی دیگر حدود ۳ تن مواد غذایی معدوم شد. علاوه بر این، در مهرماه سال گذشته نیز حدود ۱۹ تن بادمجان در گمرک بیله‌سوار به دلیل مشکلات مربوط به بازار و استانداردها از چرخه مصرف خارج شد.

 کارشناسان معتقدند این آمارها نشان می‌دهد نبود سازوکارهای مناسب در حوزه توزیع و بازار می‌تواند بخشی از سرمایه‌های ملی را پیش از رسیدن به مصرف‌کننده از بین ببرد.

 ۱۰۰۰ میدان، ۱۰۰۰ بازار گامی برای تکمیل زنجیره تولید

 در بسیاری از کشورهای اروپایی برای کاهش ضایعات مواد غذایی، محصولاتی که به تاریخ مصرف نزدیک هستند با برچسب مشخص و قیمت پایین‌تر عرضه می‌شوند تا هم از دورریز مواد غذایی جلوگیری شود و هم دسترسی اقشار کم‌درآمد به مواد غذایی تسهیل شود.

 بر همین اساس، توسعه بازارهای محلی و نمایشگاه‌های عرضه مستقیم محصولات می‌تواند گامی مؤثر در تکمیل زنجیره تولید تا مصرف باشد؛ زنجیره‌ای که اگر به‌درستی شکل بگیرد، هم به افزایش درآمد تولیدکنندگان کمک می‌کند، هم از هدررفت منابع جلوگیری خواهد کرد و هم دسترسی مصرف‌کنندگان به محصولات سالم و باکیفیت را تسهیل می‌کند.

 در چنین شرایطی، رویدادهایی مانند «۱۰۰۰ میدان، ۱۰۰۰ بازار» می‌تواند فرصتی برای کوتاه‌تر شدن فاصله تولید تا بازار، تقویت اقتصاد محلی و حرکت به سمت زنجیره‌ای سودآور و پایدار در بخش تولیدات خانگی و کشاورزی باشد؛ مسیری که در صورت استمرار، می‌تواند به رونق تولید و افزایش امید در میان فعالان کسب‌وکارهای کوچک منجر شود.

انتهای خبر/ خ